تا بهحال به این فکر کردهاید که یک زخم ساده روی لاله گوش نشانهی نوعی سرطان پوستی است؟ کارسینوم سلول سنگفرشی گوش یکی از شایع ترین و در عین حال نادیده گرفته شدهترین انواع سرطان پوست در ناحیه سر و گردن است، این بیماری اغلب در اثر تابش مزمن نور خورشید به گوش خارجی ایجاد میشود و با علائمی چون زخم های مزمن، درد یا تغییر رنگ پوست خود را نشان میدهد، اگر به سلامت پوست گوش خود بیتوجه بودهاید، وقت آن نرسیده که با علائم و عوامل خطر این بیماری آشنا شوید؟ در ادامه، نگاهی دقیق به این بیماری، روش های تشخیص و درمان آن خواهیم داشت.
کارسینوم سلول سنگفرشی چیست؟
کارسینوم سلول سنگفرشی نوعی سرطان پوستی است که از سلول های سنگفرشی منشا میگیرد؛ سلول هایی نازک و مسطح که سطح پوست و پوشش داخلی برخی اندامها را تشکیل میدهند و این نوع سرطان بیشتر در نواحیای ظاهر میشود که در معرض نور خورشید قرار دارند، مانند گوش، صورت و دستها و SCC به صورت زخم، توده یا تغییر رنگ پوست بروز میکند و اگر به موقع تشخیص داده نشود، به بافت های اطراف یا حتی سایر اندامها گسترش مییابد.
علل ابتلا به کارسینوم سلول سنگفرشی گوش
کارسینوم سلول سنگفرشی گوشپ یکی از انواع نادر سرطان های پوستی است که در بخش بیرونی گوش، مجرای شنوایی خارجی یا در موارد پیشرفتهتر، استخوان های اطراف را درگیر میکند، علل و عوامل خطر ابتلا به این نوع سرطان عبارتند از:
قرارگیری طولانی مدت در معرض نور خورشید
پوست گوش، به ویژه در افراد با پوست روشن، در معرض مستقیم نور خورشید قرار دارد و در طول زمان دچار آسیب و تغییرات سرطانی میشود.
سن بالا
بیشتر در افراد مسن دیده میشود، چون تماس طولانی مدت با عوامل محیطی و کاهش توانایی ترمیم DNA در سلولها با افزایش سن، زمینهساز بروز سرطان میشود.
پوست روشن یا حساس به آفتاب
افرادی که پوست روشنی دارند، ملانین کمتری برای محافظت در برابر اشعه UV دارند و این افراد سریعتر دچار آفتاب سوختگی میشوند و احتمال آسیب به سلولهای پوستی در گوش افزایش مییابد، در نتیجه، ریسک ابتلا به سرطان پوست از جمله SCC بیشتر است.
سابقه بیماری های پوستی پیش سرطانی
کراتوز اکتینیک ناشی از آسیب آفتاب به پوست است و به سرطان سلول سنگفرشی تبدیل میشود و این ضایعات اغلب روی گوش و صورت ظاهر میشوند، وجود چنین تغییراتی نشان دهنده آمادگی بیشتر پوست برای ابتلا به سرطان است و نیاز به پیگیری دارد.
قرارگیری در معرض مواد شیمیایی سرطانزا
تماس مکرر با مواد شیمیایی مانند آرسنیک یا قطران زغال سنگ باعث جهش های سلولی و رشد غیرطبیعی میشود و افرادی که در صنایع خاصی کار میکنند، بیشتر در معرض این مواد هستند، این مواجهه زمینه ساز بروز SCC در گوش یا پوست است.
آسیب یا التهاب مزمن در ناحیه گوش
زخم های قدیمی، عفونت های مکرر یا التهابات مزمن گوش باعث تغییرات سلولی و افزایش خطر سرطان میشوند، پوست آسیب دیده مستعد رشد غیرطبیعی است و زخمهایی که بهبود نمییابند یا تغییر شکل میدهند، باید به دقت بررسی شوند.
سیستم ایمنی ضعیف یا سرکوب شده
در افراد با ضعف سیستم ایمنی، مثل گیرندگان پیوند عضو یا بیماران HIV، بدن نمیتواند سلولهای غیرطبیعی را به خوبی شناسایی و از بین ببرد و این افراد بیشتر در معرض بروز انواع سرطانها، از جمله SCC گوش، قرار دارند و نیاز به پایش منظم دارند.
بیشتر بخوانید: بیماری خودایمنی گوش
عفونت های ویروسی مزمن
در برخی نواحی بدن، عفونت با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) به SCC مرتبط است، اما نقش آن در سرطان گوش کمتر است و هنوز در حال بررسی است.
علائم کارسینوم سلول سنگفرشی گوش
این نوع سرطان میتواند تهاجمی باشد و به ساختارهای مجاور مانند استخوان های جمجمه نفوذ کند، بنابراین شناخت علائم آن برای تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد:
- زخم مزمن یا غیرقابل بهبود در گوش
- زخمی که برای هفتهها یا ماهها خوب نمیشود.
- ممکن است ترشح یا خونریزی داشته باشد.
- ترشح مزمن از گوش (اوتوره)
- ترشحات خونی یا بدبو که با درمان های معمول بهبود نمییابد.
- درد گوش
- درد مزمن و مداوم، به ویژه اگر به درمانهای معمول پاسخ ندهد.
- کاهش شنوایی
- کاهش شنوایی ناگهانی یا تدریجی یا کم شنوایی، معمولا در یک طرف.
- توده یا برجستگی در گوش یا اطراف آن
- خارش گوش یا سوزش مزمن
- فلج صورت در مراحل پیشرفته
- درگیر شدن عصب فاسیال یا عصب صورت میتواند باعث فلج یکطرفه صورت شود.
- تورم گرههای لنفاوی گردنی
روش های تشخیص کارسینوم سلول سنگفرشی گوش
برای تشخیص دقیق این سرطان، بهترین متخصص گوش و حلق و بینی از ترکیبی از روشهای زیر استفاده میکنند:
- بررسی دقیق گوش، مجرا و نواحی اطراف آن با اوتوسکوپ
- قطعهای از بافت مشکوک برای بررسی میکروسکوپی برداشته میشود.
- CT Scan برای بررسی میزان گسترش تومور به استخوانها یا ساختارهای اطراف.
- MRI برای ارزیابی درگیری بافت نرم و اعصاب.
- آزمایش های شنوایی برای سنجش تاثیر تومور بر سیستم شنوایی.
- پتاسکن (PET) در موارد پیشرفته برای تشخیص متاستاز.
درمان کارسینوم سلول سنگفرشی گوش
درمان کارسینوم سلول سنگفرشی گوش بسته به محل، اندازه تومور، میزان گسترش آن و وضعیت عمومی بیمار، متفاوت است، درمان شامل جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی یا ترکیبی از آنها است که در ادامه روش های درمان به طور کامل توضیح داده شده است:
جراحی
درمان اصلی است؛ تومور با بخشی از بافت سالم اطراف برداشته میشود , گاهی نیاز به برداشتن استخوان، غدد لنفاوی یا بازسازی بافت آسیب دیده وجود دارد.
ماستوییدکتومی یا تمپورکتومی
اگر تومور به استخوان های پشت یا اطراف گوش گسترش یافته باشد، بخش هایی از استخوان برای حذف کامل تومور برداشته میشود.
پرتودرمانی
پرتوهای پرانرژی برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده میشوند، معمولا بعد از جراحی یا در موارد غیرقابل جراحی و میتواند باعث التهاب پوست یا کاهش شنوایی شود.
شیمی درمانی
داروهای ضدسرطان مانند سیسپلاتین برای از بین بردن سلولهای بدخیم، مخصوصا در موارد پیشرفته یا همراه با رادیوتراپی، استفاده میشوند.
ایمونوتراپی
در مراحل متاستاز یا عود بیماری، داروهایی خاص سیستم ایمنی را تقویت یا مسیر رشد تومور را هدف قرار میدهند و این روش برای موارد خاص استفاده میشود.
سوالات متداول
بله، در مراحل پیشرفته، کارسینوم سلول سنگفرشی گوش به غدد لنفاوی گردن، استخوانها، جمجمه و در موارد نادر به ریه یا سایر اندامها متاستاز میدهد.
قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید، به ویژه بدون محافظت، خطر ابتلا به کارسینوم سلول سنگفرشی گوش را بهخصوص در افراد با پوست روشن افزایش میدهد.
در نهایت…
کارسینوم سلول سنگفرشی گوش یک نوع سرطان نادر اما جدی است که در صورت تشخیص دیرهنگام به بافت های اطراف و حتی سایر اندامها گسترش مییابد، شناسایی زودهنگام علائم، مراجعه به موقع به پزشک و استفاده از روشهای درمانی مانند جراحی و پرتو درمانی نقش مهمی در کنترل بیماری دارد، پیشگیری با محافظت از گوش در برابر نور خورشید و مراقبت های منظم اهمیت زیادی دارد.