آندوسکوپی گوش یکی از روشهای نوین و پیشرفته در بررسی و درمان بیماریهای گوش میانی و داخلی است که در این روش، پزشک با استفاده از یک دوربین بسیار ظریف و دقیق، مجرای گوش را به صورت مستقیم و با جزئیات بالا مشاهده میکند و این تکنیک به دلیل بزرگنمایی بهتر و دید وسیعتر، جایگزین مناسبی برای روشهای سنتی مانند میکروسکوپ جراحی است و معمولا برای تشخیص بیماریهایی مانند پارگی پرده گوش، عفونت مزمن گوش، یا تومورها استفاده میشود، اما این روش برای همه بیماران مناسب است و چه مزایا و محدودیتهایی دارد؟
کاربرد آندوسکوپی گوش
کاربردهای اصلی آندوسکوپی گوش عبارتند از:
- بررسی و تشخیص دقیق مشکلات گوش میانی و داخلی مانند عفونتهای مزمن، کلستئاتوما یا پارگی پرده گوش
- درمان کلستئاتوما (تودهها و بافتهای غیرطبیعی)
- ترمیم پرده گوش (تیمپانوپلاستی)
- برداشتن پولیپ یا اجسام خارجی از گوش
- پایش وضعیت گوش پس از جراحی یا درمان
کاندیدای مناسب آندوسکوپی گوش
کاندیدای مناسب برای آندوسکوپی گوش افرادی هستند که دچار برخی از بیماریهای گوش بوده و شرایط آنها بهگونهای است که میتوانند از مزایای این روش بهرهمند شوند، این روش بیشتر در بزرگسالان و گاهی کودکان استفاده میشود و به دلیل کمتهاجمی بودن، برای بسیاری از بیماران قابل انجام است، همچنین افرادی که نگران جای بخیه یا دوره نقاهت طولانی جراحی سنتی هستند، از آندوسکوپی گوش بهره میبرند.
اقدامات قبل از انجام آندوسکوپی گوش
قبل از انجام آندوسکوپی گوش، لازم است مجموعهای از اقدامات جهت آمادگی بهتر بیمار و موفقیت درمان انجام شود، که این اقدامات عبارتند از:
بررسی سابقه پزشکی
پزشک باید از تمام بیماریهای زمینهای، حساسیت دارویی، مصرف داروهای ضدانعقاد مثل آسپرین یا وارفارین و سابقه جراحیهای قبلی گوش مطلع باشد.
معاینه کامل گوش
قبل از انجام آندوسکوپی، بررسی اولیه پرده گوش و مجرای گوش با اتوسکوپ یا میکروسکوپ جهت وجود ترشح، التهاب یا انسداد الزامی است.
انجام تصویربرداری
در برخی موارد، پزشک برای بررسی ساختارهای داخلی گوش از تصویربرداری مانند CT Scan یا MRI استفاده میکند تا دید بهتری نسبت به وضعیت گوش به دست آورد.
شستوشوی گوش
اگر گوش دارای جرم یا ترشح باشد، لازم است قبل از آندوسکوپی کاملا تخلیه و پاکسازی شود تا دید مناسب ایجاد گردد.
آزمایش خون
اگر آندوسکوپی بهعنوان بخشی از جراحی گوش انجام شود، انجام آزمایشهایی مثل CBC و بررسی انعقاد خون (PT, PTT) درخواست میشود.
ناشتا بودن
اگر قرار باشد بیمار تحت آرامبخش یا بیهوشی عمومی قرار گیرد، معمولا باید ۶–۸ ساعت پیش از عمل ناشتا باشد.
نحوه انجام آندوسکوپی گوش
این روش در محیط کلینیک یا اتاق عمل و بهصورت سرپایی انجام میشود، در ابتدا، بیمار در وضعیت نشسته یا نیمهخوابیده قرار میگیرد و پزشک یک آندوسکوپ ظریف و باریک را که به دوربین و منبع نور متصل است، بهآرامی وارد مجرای گوش خارجی میکند و با استفاده از این ابزار، ساختارهای داخلی گوش شامل پرده گوش، استخوانچهها، و گوش میانی با بزرگنمایی بالا مشاهده میشوند.
در صورت نیاز، از آندوسکوپ برای انجام اقدامات درمانی مانند برداشت پولیپ، ترمیم پرده گوش یا برداشتن کلستئاتوما نیز استفاده میشود، گاهی برای کاهش ناراحتی، بیحسی موضعی به کار میرود و در جراحیهای پیچیدهتر نیز بیهوشی عمومی استفاده میشود و کل فرایند معمولا بدون درد و با کمترین تهاجم صورت میگیرد.
نکات مراقبتی بعد از آندوسکوپی گوش
- خودداری از انجام فعالیتهای سنگین حداقل تا 24 ساعت
- جلوگیری از ورود آب به گوش تا چند روز
- هنگام حمام کردن از پنبه و وازلین یا محافظ گوش استفاده شود.
- استفاده منظم از داروهای تجویز شده برای جلوگیری از بروز عفونت
- پرهیز از دستکاری یا خاراندن گوش
- مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائمی از قبیل تب، درد شدید، ترشح بدبو یا خونآلود از گوش، کاهش شنوایی یا سرگیجه
- پرهیز از پرواز یا غواصی حداقل تا دو هفته
- مراجعه منظم به بهترین متخصص گوش و حلق و بینی برای معاینه
آندوسکوپی گوش عوارض دارد؟
در اکثر موارد این روش ایمن، کمتهاجمی و با عوارض خفیف و موقتی همراه است که عبارتند از:
درد یا ناراحتی خفیف
برخی بیماران بعد از آندوسکوپی دچار درد ملایم یا احساس فشار در گوش میشوند، که موقتی است و با مسکن ساده قابل کنترل است.
خونریزی جزئی
در صورت تماس ابزار با دیواره مجرای گوش یا پرده گوش، احتمال دارد خونریزی خفیف اتفاق بیفتد.
عفونت
در صورت عدم رعایت مراقبت های بهداشتی و عدم ضدعفونی شدن گوش و ابزارهای جراحی، احتمال ایجاد عفونت گوش وجود دارد.
سرگیجه یا تهوع
تحریک ساختارهای تعادلی گوش داخلی در برخی افراد باعث سرگیجه یا حالت تهوع کوتاهمدت میشود.
آسیب به پرده گوش یا استخوانچهها
در موارد نادر، مخصوصا در حین جراحی آندوسکوپیک، احتمال آسیب به پرده گوش یا ساختارهای ظریف داخل گوش وجود دارد.
واکنش به بیحسی یا بیهوشی
اگر از داروی بیحسی یا بیهوشی استفاده شده باشد، در موارد نادر واکنش حساسیتی یا عارضه دارویی رخ میدهد.
سوالات متداول
بسته به هدف تشخیص یا درمان بین ۱۰ تا ۴۵ دقیقه طول میکشد و برای موارد درمانی مانند جراحی کلستئاتوما زمان بیشتری لازم دارد.
افرادی که دچار انسداد شدید مجرای گوش، عفونت فعال گوش یا شرایط خاص پزشکی هستند، برای این روش مناسب نبوده و باید توسط پزشک ارزیابی شوند.
در نهایت…
آندوسکوپی گوش روشی نوین، دقیق و کمتهاجمی برای بررسی و درمان بیماریهای گوش است که با فراهم کردن دید مستقیم و بزرگنمایی بالا، جایگزین مناسبی برای جراحیهای سنتی در بسیاری از موارد شده است و این روش با کاهش درد، برشهای کوچک و جزئی، زمان بهبودی کوتاه، تجربهای ایمنتر و راحتتر برای بیماران فراهم میکند و در صورت انجام توسط پزشک مجرب، عوارض آن بسیار ناچیز است.